dinsdag 5 november 2013

innoveren een must?

Het lijkt wel een toverwoord. Innoveren je hoort het te pas en te onpas, het lijkt wel of niemand meer iets anders doet....Wat ben je aan het doen? Nou ik ben druk bezig met innoveren......
Wat is innoveren eigenlijk en waarom doen we dat met zijn allen? In de eerste plaats klinkt het waarschijnlijk beter dan vernieuwen, maar het betekent toch echt hetzelfde. En vernieuwen is vooruitgang en dus niet stilstaan. En stilstaan dat doen we niet meer in deze jachtige tijden.

Toch is er niets mis met stilstaan, genietend om je heen kijken en blij zijn met de verworvenheden die we hebben. Als je stilstaat zie je meer en kun je ook details zien die je als je voorbij rent gewoonweg mist.
Als je stilstaat kun je ook achteromkijken. Dat is niet aan te raden als je rent want dan kon je wel eens tegen een muur op lopen en dat kan hard aankomen. Echter zoals bijgaand plaatje laat zien kun je dat ook weer op een innovatieve manier doen

Al achteromkijkend zie je ook weer de goede en slechte zaken die je in je leven bent tegengekomen. Daar leer je van zodat je fouten niet vaker maakt en zodat je de goede zaken kunt herhalen. Niks mis mee zou ik zeggen.


Waarom is het vooral in het Onderwijs dan zo hot dat Innoveren? Hebben we dan niks geleerd van het verleden, maken we alle fouten weer opnieuw en laten we het goede liggen? De leraren klagen steen en been over het feit dat ze elke week, elke maand en elk jaar weer opgezadeld worden met nieuwe ideeen van weer een nieuwe lichting wetenschappers, ambtenaren en anderen die denken het beter te weten.
Terwijl de gemiddelde leraar heel goed weet "hoe het werkt" in zijn of haar klas wordt hij overspoeld met (overigens goed bedoelde) vernieuwingen en richtlijnen.

Het onderwijs volgt al enige decennia het Angelsaksische model van meten is weten, afrekenen en nadruk op cognitieve kwaliteiten.
Het gevolg hiervan is duidelijk, veel schooluitval, vaak ongelukkige kinderen die hun andere kwaliteiten niet mogen laten zien, pesterijen, discriminatie enz. enz.
Zou het niet goed zijn om een pas op de plaats te maken en eens om te kijken? Was het vroeger zoveel slechter? Was er een model dat wel recht deed aan de meerdere competenties, vaardigheden, intelligenties van mensen? Doen ze het in andere landen misschien anders? beter?

In het beroepsonderwijs in Duitsland is het Rijnlands model nog steeds van kracht, hier wordt nog vanuit het Leerling-Gezel-Meester (LGM) principe gewerkt en mag de leerling gaandeweg zijn loopbaan alle kwaliteiten die hij bezit laten zien. Het  LGM-principe is gebaseerd op de zeer oude vorm van ambachtsleren binnen een werkplaats. Het achterliggende idee is dat nieuwe werklieden kunnen leren van voorbeelden, toepassingen en ervaringen van meer ervaren werklieden, door samenwerking en gezamenlijke probleemoplossing. Wat is er mooier voor een kind om zo te leren. Ook in Nederland worden deze vormen van beroepsonderwijs gaandeweg meer en meer ingezet. Dat is mooi, men heeft dus achterom gekeken en gezien dat dit principe ook nu nog werkt, hoezo innoveren? 

In het Rijnlands denken staat ook de mens voorop en niet zijn prestaties. Het Rijnlands model is een economisch model waarbij niet alleen winst voorop staat maar ook het werkplezier en het welbevinden van mensen. Als je dit doortrekt naar het onderwijs zijn dus niet alleen de prestaties van leerlingen van belang, of het aantal diploma's dat de school afgeeft maar zeer zeker ook het welbevinden van de leerlingen en de docenten. 

Gepersonaliseerd onderwijs komt dan al gauw om de hoek kijken. Het streven om ieder kind zoveel mogelijk zijn eigen leerproces te laten volgen met aandacht voor alle kwaliteiten die het heeft. Finland staat qua onderwijs in hoog aanzien op dit moment en hier focust men op talentontwikkeling, jonge kinderen mogen nog spelen en men is niet gericht op een zo vroeg mogelijke cognitieve ontwikkeling. Ook is er een verbod op testen!!! Leerlingen kunnen daardoor leren in een angstvrije omgeving waarin creativiteit en eigen initiatief worden aangemoedigd. 
zie http://www.sbo.nl/blog/schoolsysteem-finland/

Als we in Nederland eens even stil zouden staan en om ons heen kijken of even over de schouder kijken dan zijn er genoeg mogelijkheden om te innoveren naar de "gelukkige school" en is iedere school in staat om hieraan invulling te geven in een collectief leerproces van 
schoolleiding, lerarencorps, leerlingen en ouders. 

Dit collectieve leerproces is de mooiste innovatie die je je kunt bedenken. Laten we daar in Nederland naar streven. 

www.cc-onderwijs.nl

maandag 21 oktober 2013

de up to date leraar

Leraar zijn is tegenwoordig haast synoniem voor "manusje van alles". Je moet in de eerste plaats les geven maar je moet ook administrateur zijn, pedagoog, ict-deskundige, psycholoog en noem nog maar wat taken en rollen er bij.
Daarbij komt ook nog dat door allerlei bezuinigingen de personen die diverse rollen binnen een school vervulden zijn wegbezuinigd waardoor die taken ook nog bovenop de al overvolle dagtaak van de leraar komen.


Wat drijft nu mensen die leraar willen worden. Wie vinden we een goede leraar, wat maakt een goede leraar? Iedereen heeft wel uit zijn eigen onderwijservaring een voorbeeld van een leraar die je is bijgebleven. 
Mijns inziens typeert een goede leraar de liefde voor zijn vak (Engels, Wiskunde e.d.) maar daarnaast de liefde voor kinderen of jeugdigen. Een leraar heeft niet alleen zijn vak geleerd maar ook kennis van didactiek en pedagogiek. De goede leraar heeft passie voor onderwijs en dat is de combinatie van zijn vak met de didactiek (hoe geef je het vak door) en pedagogiek (hoe leren de kinderen, hoe zit de klas in elkaar e.d.)

Ik mocht dit jaar aanwezig zijn bij de uitverkiezing van de leraar van het jaar. Wat mij betreft is dit jaar gekozen voor de traditionele leraren, niks mis mee, zij straalden alledrie de passie en liefde voor hun vak uit. Wat ik wel een beetje miste is de aansluiting met de leefwereld van onze jongeren, vernieuwende leraren die gebruik maken van alle (ict) hulpmiddelen die er zijn stonden een beetje buitenspel. Hopelijk volgend jaar een mix hiervan. Maar inderdaad de aandacht voor het kind/de jongere is het belangrijkst!!!


In Nederland is er heel veel aandacht voor leraren maar het blijkt ook dat die aandacht versnipperd is en ook vaak verstikkend werkt naar het lerarencorps zelf. Van alle kanten voelen zij zich belaagd, elke dag is er wel ergens een onderwijscongres waar weer allerlei vernieuwende concepten worden aangeboden, het gaat over passend onderwijs, compententiegericht onderwijs, projecten, processen etc. etc. Je ziet door de bomen in onderwijsland het bos niet meer.
Begrijpelijk is dat sommige leraren dan achterover gaan leunen en denken:  "het zal mijn tijd wel duren". Dat dit niet een juiste houding is weten ze zelf ook wel maar ze weten niet hoe ze al die concepten in hun overvolle agenda moeten inplannen.

Het zou zeer mooi zijn als docenten zich zouden organiseren in communities die gegroepeerd zijn rondom een bepaald thema, school en/of vakoverstijgend zodat ze van elkaar leren en niet al die conferenties af moeten lopen, hierdoor leren zij collectief en dat komt niet alleen henzelf maar ook hun collega's ten goede en daardoor versterken zij uiteindelijk het onderwijs. Men hoeft het wiel niet zelf uit te vinden want overal in het land is kennis te vinden die gedeeld kan worden. 

Echter wat wel belangrijk is, en dat is vaak een struikelpunt, maak gebruik van de volle 40 weken onderwijstijd per jaar. Nu is het vaak zo dat als je twee weken voor de herfstvakantie, kerstvakantie of grote vakantie probeert een afspraak te plannen dat dat verschoven wordt tot na de vakantie. Hierdoor duren die afspraakvrije periodes niet maar de tijd van de vakantie maar worden ook nog eens verlengd met één week ervoor en één week erna waardoor effectief nog maar ongeveer 25 weken onderwijstijd overblijft. Dat is geen goede zaak om innovatie (oei!) in een school te krijgen. 
Onderwijs is gebaat bij rust en regelmaat en dat krijg je mijns inziens door de werkzaamheden goed te spreiden over het jaar. Daarom moet er echt eens goed nagedacht worden over al die vakanties maar eigenlijk vooral over de spreiding van het werk over het jaar. 

Reacties? miriam@cc-onderwijs.nl


dinsdag 1 oktober 2013

Co-creatie in onderwijs

Mijn onderneming heet CC-Onderwijs en dat betekent co-creatie in Onderwijs. Toch is co-creatie vaak te zoeken. het hele onderwijsakkoord wordt alleen ter stemming voorgelegd aan leraren die ook lid zijn van de vakbond en daarbij wordt van iedere club maar één stem ingebracht, zo is de spoeling wel heel dun en blijft van de medezeggenschap bitter weinig over.

Ook indien een school of een scholenbestuur besluit tot innovatie wordt de leraren (meestal) niets gevraagd. Het "denkwerk" gebeurd in de burelen van de "bobo's" en de leraren mogen hooguit een keer in een gezellige middagsessie hun zegje doen. Wat de uitvoering betreft zijn zij dan aan zet. Zij moeten dus vaak iets uitvoeren dat niet praktisch getest is en waar zij niet alle ins en outs van weten. Dat levert toch een hoop frustratie op. En we weten het allemaal als je geen eigenaar bent van het probleem of de oplossing dan ben je niet echt gemotiveerd om zaken op te pakken (motivatietheorie van Deci & Ryan).

Waar ligt dan de kracht van mijn onderneming? Bij CC-Onderwijs ligt dat in de projecten die ik doe om het onderwijs te ondersteunen. Enerzijds gebeurt dat in de vorm van onderzoek: bijvoorbeeld een onderzoek naar de inzet van communities in het onderwijs, studenten gaan niet alleen op stage maar met twee of drie studenten samen en vormen met de begeleider van het bedrijf én de begeleider van school een community die samen de opdracht moeten volbrengen. Dit zijn innovatieve opdrachten die financieel belangrijk (kunnen) zijn voor het betreffende bedrijf. Anderzijds participeer ik in een project als meedenkend projectleider en vervul dus werkzaamheden in de projectleiding zoals ontwikkelen van materiaal, begeleiden van themamiddagen e.d.
Naast CC-Onderwijs ben ik op 1 oktober 2012 gestart met sChOOLCAFE, een ontmoetingsruime waar mensen (leerlingen, ouders, leraren, schoolbesturen) met onderwijsvragen terecht kunnen. In deze beide ondernemingen wordt niet meteen naar een oplossing gezocht maar wordt eerst de vraag verhelderd. Is er wel echt een probleem? Wat is het probleem? Is dit wel het probleem of speelt er nog iets anders op de achtergrond? Is er wel een oplossing (nodig)? Hoe gaan we het samen oplossen?

Als we deze vragen helder hebben dan gaan we samen op zoek naar een oplossing dit varieert van een paar uur bijles tot een verandering van school(type) of begeleiding bij scriptie- en masterstudie of promotie. Daarbij staat altijd het kind, de leerling, de student voorop. Ik ben niet degene die het moet doen maar degene die de vraag heeft moet zelf naar de oplossing toewerken. Daarbij geldt dan wel: je moet het zelf doen maar je hoeft het niet alleen te doen. 
Dus heb je onderwijsvragen neem gerust contact op via mijn website cc-onderwijs.nl
 

dinsdag 17 september 2013

een rollercoaster

Het is alweer een tijdje geleden dat ik de vorige blog publiceerde maar op het moment is het leven net een rollercoaster....
Zo zit je in Frankrijk in de zon en zo zit je weer midden in de zorgen als zzp'er om je hoofd boven water te houden. En daar weer midden in krijg je ineens van alle kanten kansen aangeboden en schijnt de zon weer volop, soms letterlijk maar ook figuurlijk. 

Binnen het project TEC2020 heb ik twee themamiddagen georganiseerd om de opbrengsten die tot nu toe behaald zijn met elkaar te delen. +Leo Crombach van Lijnspel trad daarbij op een bezielende wijze als dagvoorzitter op. Beide middagen werden gekenmerkt door een hoge mate van positieve energie en er werd vaak zeer de diepte ingegaan bij de discussies. Echter wat wel bleek was dat er tot nu toe weinig met elkaar gedeeld is en daar moeten we de eerstkomende tijd op gaan inzetten.

Het onderzoek bij Zuyd Hogeschool loopt (helaas) ten einde. De inzet van communities in het Chemie Onderwijs via #CHILL  is ingezet en de Communities for Development (CfD's) zijn nu voor het tweede jaar bezig. Met behulp van interviews zijn/worden deze CfD's dit jaar geëvalueerd en met de uitkomsten daarvan wordt gekeken of er nog aanpassingen nodig zijn volgend jaar. Al met al een stevige vooruitgang in ondernemend onderwijs. De studenten maken op deze manier op een hele natuurlijke wijze kennis met het bedrijf en zijn vaak meer collega dan stagiair (hun eigen woorden in de interviews). De directeur van CHILL +Peter Engelen mag trots zijn op dit vernieuwend onderwijs.

Ook sChOOLCAFE begint steeds meer vorm te krijgen. Mensen beginnen me te vinden en benaderen me met uiteenlopende (onderwijs)vragen. Van scriptiebegeleiding tot wiskunde bijles en van begeleiding van master- en promotietrajecten tot anatomie-fysiologie bijles. Het is allemaal mogelijk met bezielende ondersteuning van professionele (leer)krachten. Binnen lijnspel zijn nog diverse zzp'ers op onderwijsgebied werkzaam en ook zij bieden een scala aan activiteiten die in samenwerking met sChOOLCAFE via een soort makelaarsfunctie gevonden kunnen worden. Denk hierbij aan ondersteuning bij dyslexie, pestprogramma's, mindfullness for kids, huiswerkondersteuning voor diverse doelgroepen e.d.

Ook voor leraren en ouders staan de deuren van sChOOLCAFE nog wagenwijd open. Begeleiding bij hun eigen studie is ook van groot belang, zeker gezien het feit dat OCW propagandeert dat leraren liefst gepromoveerd moeten zijn maar daar voorts weinig tijd en ruimte voor biedt. Leraren zijn al vaak overbelast met allerlei taken en doen al veel "in eigen tijd". Een studie ernaast is dan erg zwaar. Zeker als er geen of weinig begeleiding vanuit het onderwijsinstituut geboden wordt. Echter met de lerarenbeurs kunnen zij begeleiding "inkopen" en komen zij voor ondersteuning bij mij terecht. Het is mooi om te zien hoe gemotiveerd deze mensen toch zijn om hun studie te voltooien en in te zetten voor "beter" onderwijs. Daar doe je het allemaal voor!!!

Ik voel me nog steeds gezegend dat ik dit allemaal mag doen en dat ik zoveel interessante mensen ontmoet. In een gewone, reguliere baan zou dat zeker niet gebeurd zijn dus .... dankzij de rollercoaster heb ik nog altijd kriebels in mijn buik.

maandag 2 september 2013

Ondernemend Onderwijs, Een spaanse casus

Ondernemende mensen, ondernemend onderwijs en op weg naar een ondernemende samenleving. Een Spaanse casus.
We zijn in een tijd van verandering. Een verandering van oud denken naar nieuw denken. Van een afwachtende houding naar een ondernemende houding. Van alles van de overheid verwachten naar het nemen van het eigen initiatief. Van onderwijs dat opleidt tot een diploma,  naar onderwijs dat onderdeel uitmaakt van het totale leerproces dat leerlingen doormaken op weg naar (arbeids)participatie. Van een consumptie samenleving  naar een duurzame samenleving waar profit, planet, people en pleasure in goede balans met elkaar zijn.
Dit proces van veranderen heeft zijn eigen dynamiek. Het vereist ook een ander management. Niet een top-down georganiseerde van A naar B gestuurde procesbegeleiding, maar een stimulerende en faciliterende rol van ondernemers, overheden en onderwijsinstellingen. Het wordt gekenmerkt door een procesgang van A naar Anders waarbij draagvlak is van alle partijen in het proces. Deelnemers in het proces dragen de kernwaarden initiatief tonen, kwaliteit leveren, resultaatgerichtheid en kansen zien.
Succesfactor hierin is het definiëren van projecten die bijdragen aan die transformatie van oud naar nieuw denken, binnen of buiten de bestaande context,  en binnen een bepaalde zone van tijd.
Het gaat dan ook om innovatie die gericht is op die kernwaarden, initiatief tonen, kwaliteit leveren, resultaatgerichtheid en kansen zien. Voor het onderwijs geldt bovendien dat er binnen deze context meer rekening gehouden wordt met individuele leerprocessen, met de eigentijdse leefwereld van de jongeren en zo ontstaat een ondernemender leerklimaat. Dit heeft als resultaat dat de juiste persoon op de juiste plek komt in de lokale participatiemarkt. Voor de overheid geldt dat deze initieërt, en stimuleert, eigen initatief beloont en broedcellen van creativiteit en ondernemende mensen met elkaar verbindt. Hierin past dan een faciliterende rol van die overheid in het proces en een regie op verbinden, stimuleren en vertrouwen.
In Noord-Spanje, in Valnalon en Fucomi (Asturias) , is men al enige tijd bezig met het proces om vanuit een oud-industrie en mijngebied een nieuwe ondernemende regio te maken. Gebouwen zijn opgeknapt en mensen worden gefaciliteerd om zelf ondernemer te worden. Hiertoe zijn twee peilers van belang: ondernemend onderwijs vanaf de basisschool tot en met hoger onderwijs en entrepeneurship -training om ondernemer te worden.
Van 19 september tot en met 23 september as. is mevrouw Cecilia Canedo-Arguelles uit deze regio in Nederland. Zij is bereid gevonden om ( in het Engels) een korte uiteenzetting te geven over de aanpak in Valanalon en Vucomi. Zo bieden wij u de gelegenheid om met elkaar, via het spiegelen van de Spaanse aanpak,  in een workshop inspiratie op te doen. Ook is er de gelegenheid voor diegene die geprikkeld is ten aanzien van dit thema om deel te nemen aan een 4 daagse excursie naar Noord-Spanje ten aanzien van het onderwerp. Nadere uitleg hierover tijdens de uiteenzetting.
Deelname aan de workshop is kostenloos en het vindt plaats bij Lijnspel coöperatie UA,  Nieuw Eykholt 190, te Heerlen op Vrijdag 20 september 2013 om 15.00 uur. Gelieve van te voren aan te melden via dirkernst@lijnspel.nl  of 06-338 58 921