Curriculumontwikkeling een kwestie van vallen en opstaan

Sinds twee jaar ben ik, naast andere klussen, bezig met het ontwikkelen van een nieuwe opleiding én met het vormgeven van een nieuw curriculum van een bestaande deeltijdopleiding.
Dit is een zwaar proces van vallen en opstaan en van vooruit hollen tot stilstaan en achteruit kijken.
Als er al een ontwikkelmodel gebruikt wordt is het zaak om dit niet te rigide toe te passen en de leraren ook de ruimte te geven om hun 'common sense' in te zetten. Zij weten vaak heus wel hoe goed onderwijs er uit ziet en hoe ze dit kunnen vormgeven en impliciet doen ze het vaak goed.

Zo werken wij volgens het 4C/ID model van Van Merrienboer e.a. waarin authentieke taken gebruikt worden met aan het begin veel sturing door docent/school en aan het eind van de module, leerjaar en opleiding minder sturing en meer zelfstandigheid van de student. Men gaat uit van meer/minder complexe beroepssituaties waarin de student gaandeweg leert om als een professional te handelen en zijn beroepsvaardigheden en houding ontwikkelt. Over dit model valt natuurlijk nog veel meer te zeggen maar het is de kunst om dit model te gebruiken als een hulpmiddel en niet als een voorschrift waar koste wat kost aan voldaan moet worden.

Het is wel heel mooi om te zien hoe men met elkaar de zoektocht naar goed en vernieuwend onderwijs heeft ingezet. Men gaat op zoek naar literatuur, er wordt overlegd en er wordt samen gezocht naar de beste manier om dit onderwijs vorm te geven.
Wat hierbij soms uit het oog verloren wordt is het perspectief van de student zelf. Hoe biedt ik het onderwijs zo aan dat de student het uitdagend vindt en gemotiveerd is om verder te gaan.
Goede hulpmiddelen daarbij zijn video's, filmpjes, foto's e.d. de studenten/jongeren van nu zijn zeer visueel ingesteld en daar moeten we rekening mee houden.
Blended learning is dan ook het toverwoord tegenwoordig en dat betekent een goede mix van on-line en off-line en van face-to-face en afstand onderwijs. Maar daar moet dan wel een visie aan ten grondslag liggen. Zo maar in het wilde weg, filmpjes of foto's plaatsen is niet de bedoeling.

Het mooiste zou zijn als het onderwijs meteen in de elektronische leeromgeving (blackboard of andere omgevingen) ontworpen wordt. Dan zie je meteen hoe het er uit komt te zien voor de student en is het makkelijker om jezelf hierin te verplaatsen.

Bij de ontwikkeling van de nieuwe opleiding Associate degree Zorg & Technologie (zie http://www.zuyd.nl/studeren/studieoverzicht/zorg-en-technologie-ad) hebben we hier gebruik van gemaakt en na een try-out van een module (Zorg op Afstand) bleek uit de evaluatie dat dit door de studenten zeer gewaardeerd werd. Zij konden zelfstandig het programma doorlopen en op de terugkomdagen hun vragen stellen en opdrachten verder met hun peers uitwerken. Al met al succesvol voor het ontwikkelteam.

Ik wil dan ook een lans breken voor het ontwerpen van onderwijs vanuit een ontwerpmodel én met behulp en inzet van een elektronische leeromgeving!

Janssen-Noorman, A. M. B. & van Merriënboer, J.  J. G. (2002)
Innovatief onderwijs ontwerpen. Via leertaken naar complexe vaardigheden. Groningen: Wolters Noordhoff.

Van Merriënboer, J. J. G. (2005). Het ontwerpen van leertaken binnen de wetenschappen:
Four-components instructional design als generatief ontwerpmodel. Inaugurale rede uitgesproken
op 8 juni 2005 bij aanvaarding van de Leerstoel Ererector Verhaegen aan de Universiteit Hasselt, België.

Nieuw jaar, nieuwe kansen en vooruitzichten

Zo daar schrik ik even van, mijn laatste bericht heb ik op 15 oktober van het vorig jaar gepost. Dat is eigenlijk veel te lang geleden.
Maar excuses genoeg, zoals ik al schreef had ik op dat moment twee banen en nog een stuk of wat projecten én het allerbelangrijkste er was nog een derde kleindochter op komst.

Het was druk, maar het geeft ook veel voldoening als je weer volop mee mag draaien in de maatschappij of in mijn geval in de onderwijswereld.
Mijn banen (waarvan er één bijna is afgerond) verlopen voorspoedig. Ik hoop binnenkort de analyses van de vragenlijst van de EADTU, naar de inzet van MOOCs in het hoger onderwijs in Europa, afgerond te hebben en kan dan starten met de rapportage daarvan. Tot maart ben ik hier nog een dag in de week mee bezig. Zeer interessante materie.

Voor Zuyd hogeschool werk ik nu drie dagen per week bij de HBO-V (verpleegkunde) enerzijds als mede-ontwikkelaar van de Associate Degree Zorg en Technologie en anderzijds bij de nieuwe Deeltijdopleiding die beiden in september 2016 starten.
Voor de AD hebben we een drietal try-out modules ontwikkeld die drie weken duren en waarvan de start op 14 januari a.s. gepland is. Dus bij interesse zie: http://zorgacademie.eu/opleiding/bij-en-nascholing (de laatste drie modules zijn de try-out modules).
Er moet nog een hoop werk verzet worden voordat we kunnen starten maar het begin is er en er wordt heel hard gewerkt en ontwikkeld om alles op tijd af te hebben.

De projecten waar ik bij betrokken ben zijn: leernetwerken in de wijk en professionaliseren van docenten in de Chemie. Om met het laatste te beginnen, er zijn diverse bijeenkomsten geweest die draaiden om de collectieve leercyclus (Castelijns, Koster en Vermeulen, 2009, Goes-Daniels, 2011) en waarbij de docenten de zaken die ze in de bijeenkomsten samen met een coach bespraken meteen in hun eigen onderwijsgroepen toepasten. Dit bleek goed te werken en men wil er wel mee doorgaan.
De leernetwerken hebben de opstartfase achter de rug en zijn nu bezig met hun thema's (zelfmanagement van de client versterken en professionaliseren) waarbij zij ook ondersteuning krijgen van de projectleiding en anderen. In dit project ben ik de onderzoeker en zal ik samen met de evaluatoren van de leernetwerken op zoek gaan naar de antwoorden op de onderzoeksvragen.

En ja, op 8 december is ze geboren: een allerliefst meisje met een donkere bos haar. Een beauty natuurlijk (maar dat vindt iedere oma). Ze heet Lotte en we zijn allemaal heel blij met haar. Haar twee zusjes niet in het minst.

Een drukke tijd achter de rug en een drukke tijd in het vooruitzicht maar allemaal gevuld met mooie zaken en hopelijk aan het einde een succesvol resultaat.
Ik hou jullie weer op de hoogte.

Rest mij iedereen een goed en gezond 2016 te wensen.

Twee banen en nog meer

Hoera! drukdrukdruk!
Vaak is dit negatief als iemand je zegt dat hij of zij het druk heeft. Nou, ik ben er op dit moment heel blij mee. Na een kwartaal waarin ik als zzp'er totaal niks verdiend heb (ik krijg zelfs belasting terug, dat zegt genoeg), heb ik nu twee banen en in totaal 40 werkuren.
Heerlijk, ik kan weer eens even doen waar ik goed in ben en waarvoor ik al die jaren gestudeerd heb. Ik hoef niet "zielig" met mijn kennis en ervaring te koop te lopen en ik word gewaardeerd om wat ik doe en wat ik weet.

Het gekke is dan nu ook dat ik naast die twee banen al diverse keren benaderd ben voor "klussen". Dit varieert van het doen van een onderzoek tot het coachen van docenten en nog wat andere zaken.
Toch vreemd hoe die zaken lopen.
Het heeft er denk ik wel mee te maken dat je doordat je weer werk hebt meer rust hebt en dat dan weer uitstraalt, het is een wisselwerking. Doordat je niet zo verkrampt bezig bent met projecten binnen te halen sta je meer open voor wat er om je heen speelt en krijg je weer makkelijker contact met je omgeving. Het voelt in ieder geval goed.


Wat ik nu zoal doe? Voor Zuyd Hogeschool, Faculteit Gezondheidszorg, opleiding HBO-V zit ik in het ontwikkelteam van de nieuwe opleiding Associate Degree Zorg en Technologie. Het is een hele uitdaging om volgend jaar in september met deze opleiding te kunnen starten. De uitgangspunten van de opleiding moeten nu concreet vertaald worden in modules en onderwijsinhoud en de vormgeving van het onderwijs in Communities of Practice vergt ook nog heel wat denkwerk. Maar wat een leuke klus! Samenhangend hiermee ben ik ook gevraagd om in twee werkgroepen te participeren, de werkgroep Deeltijd waarin ook een nieuwe variant wordt ontwikkeld en de werkgroep Blended Learning die weer samenhangt met de gehele curriculumherziening van de Bachelor of Nurse 2020.
Boeiend om zo mee te mogen doen in de algehele innovatie van een opleiding.

Door de EADTU ben ik voor drie maanden aangesteld als research analist, er wordt een groot onderzoek gedaan naar de inzet, gebruik en impact van MOOC's bij de leden van de EADTU. Ik doe dan samen met anderen binnen de EADTU de analyse van de resultaten. Daarnaast spelen er nog twee kleinere opdrachten die ik binnen de beschikbare tijd hoop af te ronden.
Dus... ik krijg mijn tijd voorlopig wel om en geniet er zeer van.
Na december heb ik dan weer tijd om andere zaken te doen en dat is zeker nodig want begin december hopen we weer trotse opa en oma te worden van onze derde kleindochter. Weer een nieuw leven met hopelijk een heerlijke toekomst.

vakantie

De vakantie is toch voorbij zult u wel denken maar nee voor mij niet, ik mag nog en ga binnenkort een tweetal weekjes naar de zon.

Het was een rare tijd de afgelopen zes weken, terwijl ik popelde om de zaken die we gestart waren af te maken ging de gehele Nederlandse onderwijsgemeenschap met vakantie.

Een week vooraf kreeg ik al op al mijn mails afwezigheidsmeldingen al dan niet gevolgd door toch nog een reactie op mijn mail, voorstel of verzoek. Wel verwarrend eigenlijk.
Daarna dik vier weken complete stilte, iedereen was weg en had "alles uit de handen laten vallen'.
Nu afgelopen sommige mensen weer begonnen zijn ontvang ik weer mails, telefoontjes en vergaderverzoeken.

Als je als ZZP'er in het onderwijs werkt is het wellicht handiger om ook in de zomervakantie je vakantie op te pakken maar als je partner dan als ZZP'er in de zorg werkt dan is dit net de tijd dat hij veel werk heeft omdat hij dan collega's vervangt die op vakantie zijn. Dit is best een dilemma want je wilt er eigenlijk bij zijn als het schooljaar weer start.
Afijn, die vakantie komt er toch en ik ga er gewoon lekker van genieten. de Mont Ventoux wacht op ons!


Toch blijf ik het vreemd vinden dat in deze tijd een werkveld waarin zoveel mensen werkzaam zijn en waarin zoveel geld omgaat gewoon de deur ongeveer 6 weken kan sluiten en waarin dus echt niets gebeurt. Waarom accepteren we dat nog met zijn allen? Waarom niet dat verlof flexibeler plannen? Voor leraren én voor de leerlingen. Het is echt niet zo erg als een leerling een weekje weg is, dan komt hij gemotiveerder terug en pikt het zo weer op. En een leraar die "tussendoor" even een dag of een paar dagen vrij mag nemen wordt veel minder gauw overspannen en heeft er dan ook meer zin in. Het scheelt ook in kosten als je eens buiten het seizoen op vakantie kunt gaan. Daarbij help je de jonge leraren hiermee aan werkervaring want zij kunnen dan meer vervangen. Alleen maar voordelen dus? Nee dat zal wel niet, moeilijk met roosteren, iedereen moet hetzelfde leren en nog honderden beren zijn er wel op de weg te vinden. Maar voor elk probleem is er ook een oplossing als we maar willen.

Misschien Utopia maar ik denk toch het overwegen waard in deze tijd waarin gedacht wordt over onderwijs/school en andere vernieuwingen. Misschien is dit in te voeren bij de nieuwe initiatieven zoals agora +Guido van Dijk of bij de nieuwe school  +Jan Fasen die in Amsterdam moet verrijzen? Als onderwijskundig wetenschapper wil ik hier graag over meepraten, meedenken en mee-ontwikkelen.