maandag 19 januari 2015

Humor en terreur


Een nieuwe blog schrijven staat al weer een tijdje op mijn to-do lijstje. Het kwam er maar niet van. Een griep kluisterde me even aan huis, zelfs de gebruikelijke feestelijkheden in december en januari heb ik aan me voorbij laten gaan en dat zegt wat, want normaal ben ik niet weg te slaan op feestjes :-)

Echter wat daarna gebeurde en wat er nog allemaal aan de hand is in de wereld dat heeft me stil gemaakt en ik vraag me af of mijn bescheiden blog nog wel iets toevoegt aan deze wereld als er zo'n grote problemen zijn. Terreur en angst heerst maar het leven van alledag gaat ook door.

Wat mij in al deze problematiek wel opviel was een uitzending die ik toevallig met langszappen tegenkwam. Het was een uitzending van L1, de regionale omroep van Limburg. Hier werden kinderen van groep 8 geïnterviewd over de tekeningen in Charlie Hebdo en over andere cartoons. Wat mij opviel is dat de kinderen de humor totaal niet zagen en alle cartoons letterlijk uitlegden. Ze vonden dus overwegend dat het niet kon en eentje zei zelfs dat je "er dan wel om vraagt". Hier schrok ik wel van.

Wordt het niet eens tijd om onze kinderen weer te leren dat humor en satire een functie hebben. Dat je hiermee de maatschappij een spiegel voorhoudt. Dat je hier niet bang voor hoeft te zijn, dat je niet kwaad moet worden maar dat je er over moet nadenken en dat je gerust ook een keer om en over jezelf mag lachen. Daar wordt de maatschappij alleen maar beter van. 

Dat is ook de functie van carnaval. In de ogen van velen is dit alleen maar een drinkgelag met allerlei foute uitspattingen. Begrijp me goed dat zal heus wel gebeuren maar dat is niet waar het om gaat.
Een echte carnavalist dost zich drie dagen lang uit en lacht vooral het hardst om zichzelf. De buutteredners en tonpraters en alle artiesten nemen alles en iedereen op de hak en zetten zo omgeving, bobo's en iedereen die zichzelf belangrijk vindt weer eens in het juiste perspectief. Dat we daarbij lachen, muziek maken en vrolijk zijn geeft aan dat we onszelf ook niet zo serieus nemen.

Dit willen we ook graag overdragen aan onze kinderen en gelukkig zie je dat dat ook opgepikt wordt door het jeugd lvk en de jeugd buuttekampioenschappen. Nu het onderwijs nog!


Humor is nodig om verdraagzaamheid te kweken!!!

donderdag 18 december 2014

Kerst 2014, honger en armoede, of?

Daar zit je nu een paar dagen voor de Kerst in 2014. Het jaar waarin alles goed zou komen volgens Rutte II.
Echter als je de radio opzet of naar het journaal kijkt dan word je toch erg verdrietig van alle ellende die je hoort en ziet.
Oorlogen, ziektes, honger en armoede is het wat de klok slaat. Hoezo het wordt beter? Voor mijn gevoel zijn er nog nooit zo veel arme mensen in ons "rijke" Nederland geweest. Ziet meneer Rutte dit niet of maakt het hem gewoon niks uit? Aangezien ik toch meestal uitga van het goede in de mens en ik oprecht denk dat Mark Rutte best een aardige man is, denk ik dat hij het inderdaad niet ziet. In zijn kringen zijn geen arme mensen dus dan hoef je je daar ook niet druk om te maken.

Wat ik het allerergste vind dat zijn de kinderen.... zij zijn overal de dupe van. Worden vermoord op school terwijl zij niks te maken hebben met de conflicten die de volwassenen veroorzaken. Zij lijden honger, hebben pijn terwijl er buiten hun zicht een wereld van overvloed is.

Wat doen we er aan? We zamelen goederen, eten en geld in en geven dit aan voedsel- en kledingbanken. Mooi, zeker maar het lost het probleem niet structureel op en er zijn zoveel mensen die in stille armoede leven en zich niet melden uit schaamte, deze bereik je dus niet.

Wat moeten we dan? Wist ik het maar maar zou het misschien helpen als we allemaal eens om ons heen keken en op elk bedrijf of in elke instelling, organisatie, gemeente, ziekenhuis, noem maar op één baan extra zouden creëren waar dan een werkeloze weer aan de slag kan?
Misschien een klein ideetje dat als het wordt opgepakt een grote impact kan hebben.
Laten we dit volgend jaar eens proberen.

Voor de kinderen die in nood zijn is er zeker een rol weggelegd voor het onderwijs. Kijk naar je kinderen in de klas, zijn ze suf en er niet bij? Misschien heeft het kind honger en zal het dat niet vertellen. Een extra boterham meenemen kan dan wel helpen en doet zo veel goed. Laat het kind in vertrouwen met je praten dan weet je waar zijn/haar gedrag vandaan komt en kun je helpen.

Zwerfjongeren zijn een groot probleem. Als je met deze kinderen werkt... misschien is er een oom of tante die dit kind (tijdelijk) in zijn of haar gezin wil opnemen dat is vertrouwd en het kan al zoveel goed maken. Een warm gezin is toch alles wat een kind zich wenst.

Laten we in 2015 zoeken naar oplossingen voor kinderen en hun ouders en ja als het kabinet daarvoor moet vallen en er daardoor een meer humaan beleid komt, so be it.


Ik wens iedereen een zalig, vredig en bovenal gezond nieuw jaar.

woensdag 19 november 2014

Is onderwijs een prijsvraag?


Wat een rare vraag in de titel...  en toch als ik de oproep van Sander Dekker bij De Wereld Draait Door hoor, waarin hij vraagt of Nederland met hem meedenkt in een nationale dialoog om zo een samenhangende visie over de inhoud van het onderwijs te vormen, bekruipt me het gevoel dat hij een prijsvraag uitschrijft  over de vraag of kinderen de juiste dingen op school leren en goed worden voorbereid op hun toekomst in de maatschappij. 
Onderwijs maken en geven is niet zoiets als een slogan bedenken. Onderwijs is een vak en dat vak moet uitgevoerd worden door professionals en niet door Jan de slager of Piet de bakker. Beide laatsten hebben hun eigen vak en willen ook niet dat de hele wereld zich met hun vak bemoeit. De minister van Volksgezondheidszorg roept toch ook niet op om mee te denken hoe je het beste een blindedarmoperatie uitvoert.


Dus onderwijsmensen laat dit niet op je zitten, protesteer hiertegen. Neem het onderwijs zelf ter hand en laat zien dat je er bent en dat je in de eerste plaats een professional bent.
Dat er iets moet gebeuren... dat weten we inmiddels allemaal. Maar er gebeurt al heel veel alleen weten we het vaak niet van elkaar omdat we te druk zijn met de zaken van alledag, van alle brandjes die geblust moeten worden en omdat we 's avonds vaak van vermoeidheid van de bank rollen.

Daardoor zijn we vaak niet in staat om de inspirerende nieuwe initiatieven tot ons te nemen.
Gisteren mocht ik getuige zijn van een onderwijsavond van hartverwarmend onderwijs Limburg in het Brandenberg College te Landgraaf. Veel inspirerende sprekers met prachtige onderwijsvoorbeelden. Twee wil ik hier noemen. #GeenSchool. Deze beweging heeft samen met leraren, sponsors én leerlingen het Brandenberg College in een week tijd veranderd van een grijze, grauwe school in een volledig opgepimpte kleurrijke leefruimte.   
Daarnaast werd ik zeer enthousiast van het verhaal van Sjef Drummen over Agora Roermond
een school die eigenlijk geen school meer is maar een warm bad voor kinderen, een nieuwe leefwereld waarin ze op hun eigen manier en op hun eigen tempo kunnen leren maar waar ze wel een diplomagarantie krijgen en waar dit ook wordt waargemaakt.
Al met al een zeer leerzame avond waar ik hopelijk nog de vruchten van ga plukken.

Dus Minister Bussemaker en Staatssecretaris Dekker kom eerst eens praten met de onderwijsmensen zelf en kijk eens wat er al allemaal is. Misschien moeten jullie alle innovatieve zaken met elkaar verbinden of zorgen dat er een instituut is dat dat kan. Zorg dat het onderwijs hierover geïnformeerd wordt maar schrijf niet een of andere prijsvraag uit over zoiets belangrijks als ons onderwijs. 
Er zijn genoeg professionals in het onderwijs (leraren, wetenschappers e.a.) en niet te vergeten de studenten zelf die met jullie mee willen denken maar dan wel op een professionele manier!

dinsdag 4 november 2014

De autonomie van de leraar

Mijmerend over het bovenstaande vroeg ik me af waarom alle innovaties en pogingen om de leraar uit het klaslokaal te krijgen toch altijd stranden.

De leraar kan toch autonoom handelen? Als je de zelfbeschikkingstheorie of zelfdeterminatietheorie (ZDT) van Deci en Ryan (2002) over de menselijke motivatie beschouwd zou dat positief moeten zijn.

De kern van deze theorie wordt gevormd door de stelling dat er drie natuurlijke basisbehoeften zijn die, indien deze bevredigd worden, een optimale functionering en groei van een persoon toestaan. Ook de intrinsieke motivatie van een persoon om doelen te bereiken hangt mede van de bevrediging van deze behoeften af. Een belangrijke stelling van de theorie is dat vormen van controle op het gedrag van anderen zorgt voor een afname van hun intrinsieke motivatie, omdat deze controle de bevrediging van de basisbehoeften frustreert. En daar zit hem nou net de kneep.

De enige plek waar de leraar zich autonoom kan voelen is in het klaslokaal, daar heeft hij/zij invloed op zijn manier van lesgeven, van omgaan met de kinderen/studenten en kijkt hem niemand op de vingers.
Buiten het klaslokaal heeft hi/zijj nl. totaal geen invloed. Niemand vraagt hem of haar hoe het rooster er uit moet zien (dat wordt voor hem/haar geregeld), welke onderdelen waar in het curriculum zitten, hoe de school ingericht wordt, welke methode gebruikt wordt, hoe het hele onderwijs in Nederland geregeld zou moeten zijn enz. enz. 

Natuurlijk is dit wat overtrokken, er zijn genoeg mogelijkheden tot inspraak maar dat is nooit op hoofdlijnen. De leraar (en ook de leerling en de student, maar dat is een ander verhaal) heeft vaak het gevoel dat er langs hem of haar heen en over hem/haar heen beslist wordt. 
Men heeft niet het gevoel dat er gebruik gemaakt wordt van zijn/haar competenties en daardoor is de verbondenheid met het werk niet groot. Vaak moet uitgevoerd worden wat anderen bedenken of bedacht hebben.

Dus.... willen we de leraar uit de klas krijgen en samenwerking tussen de diverse disciplines en docenten bevorderen dan moeten we hem/hen ook de autonomie geven om zelf met innovaties te komen, zelf lessen te ontwerpen en zelfs de lead geven om onderwijs te ontwerpen en te veranderen. Laat hem zelf tonen dat hij competent is in zijn vak en zich verbonden voelt met zijn vak, de school en het onderwijs. Dan krijg je intrinsiek gemotiveerde mensen die frank en vrij om zich heen kijken en voeling hebben met alles wat er gebeurt. Zij zijn dan ook in staat om gewenste veranderingen te signaleren en door te voeren.

Hou op met die sturing van bovenaf, van directies, besturen en overheid.


Haal die leraar uit de klas en luister eens naar wat hij/zij te vertellen heeft. Dat kon nog wel eens heel verrassend zijn en leiden tot allerlei nieuwe, echt doordachte vormen van onderwijs.

Het vormen van communities kan hierbij zeer behulpzaam want samen sta je sterker dan alleen.